Onderzoeksbureau Locatus heeft bekend gemaakt dat het aantal bezoekers van de traditionele winkelstraat sterk terugloopt. Nederland telt nu nog 110.000 winkels. Het aantal mensen dat lekker gaat winkelen nam volgens Locatus met 'misschien wel tien procent af'. Een van de oorzaken is het sterk toegenomen aanbod van online-consumentenbestedingen, zo hoorde ik op de radio.

Het totale aantal winkels in Nederland blijft wel groeien, maar de spoeling in de binnenstad wordt steeds dunner. Aan de rand van de steden maken volumineuze winkels zoals tuincentra, bouwmarkten en woninginrichtingwinkels juist veel nieuwe meters. Deze trend bleek overigens ook al eerder  uit onderzoek van het Centraal Plan Bureau uit 2007. Het aantal online webwinkels wordt door Thuiswinkel.org geschat op 20.000 en groeit jaarlijks met 20 tot 25 procent.

Aldus de resultaten van Locatus uit tellingen in 140 populaire winkelstraten in het najaar van 2008, in vergelijking met tellingen tot drie jaar geleden. En die tellingen waren nog van vóór het uitbarsten van de financieel-economische crisis!
In Hoogeveen nam het bezoekersaantal in drie jaar tijd met 41 procent af. De P.C. Hooftstraat in Amsterdam staat 32 procent in de min, gevolgd door de Haagse Megastores met min 31 procent en de centra in Kerkrade en Naaldwijk met beide min 29 procent.

De directeur van Locatus, Gerard Zandbergen, schat de daling van het totale aantal winkelaars op misschien wel tien procent. ´Kennelijk is de periode van het grote funshoppen voorbij´, zegt hij maandag in dagblad Trouw, de opdrachtgever is van het onderzoek. Toch zijn er ook locaties die juist meer bezoekers trekken, zoals de centra van Deventer en Emmen. Volgens Zandbergen zijn dat gemeenten met een sterke regiofunctie en een breed winkelaanbod.

Zandbergen vreest dat het ergste nog moet komen en ik ben het wel met hem eens. Volgens Zandbergen zou er een 'tijdbom' onder het winkelbestand liggen, met alle gevolgen voor de lokale economie. De werkgelegenheid en de leefbaarheid van buurten hebben te lijden onder de stillere winkelstraten.

De resultaten van het onderzoek zijn op zich beschouwd niet verrassend. Iedereen heeft ze van verre kunnen zien aankomen. En de online-ontwikkelinge vormen natuurlijk maar één van de factoren die een rol spelen in het veranderende winkelgedrag van consumenten. Wat te denken van de verschraling van het winkelaanbod in heel veel Nederlandse steden.

Maar al te vaak is in de afgelopen jaren door diezelfde (traditionele) detailhandel defensief en reactief gereageerd op (online) ontwikkelingen. Het is nog maar twee jaar geleden dat de woordvoerder van het Platform Detailhandel opriep om 'vooral maar geen webwinkel te starten'. Dat zou enkel leiden tot omzetverlies! Wordt het niet tijd voor een brede, offensieve en proactieve kijk van ondernemers op (online) ontwikkelingen in de detailhandel?